Top

Gndalf and Pippin riding

Σκάκι στο παλάτι της Μίνας Τίριθ

Ο αγαπητός μας Boromir, Κωνσταντίνος Τσουρέκης, αναλύει ένα από τα αγαπημένα του κεφάλαια από την “Επιστροφή του Βασιλιά”.

Ύστερα από μια δεκαετία αναγνώσεων του «Άρχοντα των Δακτυλιδιών» και πάμπολες αναγνώσεις αποσπασμάτων του έργου σε διάφορες χρονικές περιόδους, χώρες, τοποθεσίες και εποχές, αντιλαμβάνομαι ότι η συγγραφική πένα του Καθηγητή Τόλκιν είναι μοναδική και συγκινεί τον αναγνώστη σε πολλά επίπεδα. Το σημείο του έργου που προσωπικά διαβάζω, μου αρέσει πιο πολύ από το έργο του και με κάνει ακόμα να αναρωτιέμαι πόσο έξυπνα και δομικά είναι τοποθετημένοι οι χαρακτήρες του, πόσο δουλεμένη είναι η προσωπογράφηση των ηρώων, πόσο ζωντανός είναι ο φανταστικός του κόσμος, πόσο περιγραφική η αφήγηση, είναι στο κεφάλαιο ονόματι Μίνας Τίριθ από την «Επιστροφή του Βασιλιά». Ο διάλογος του Μιθράντιρ με τον Ντένεθορ είναι η κορύφωση του έργου σε πολλά επίπεδα – δομικά, αφήγησης, πλοκής και ύφους.

Ο πιο δυνατός διάλογος ακόμα και αν δεν μιλάνε μόνοι τους σε όλη την διάρκεια του. Πολλές φορές χρησιμοποιούν ως δάκτυλο το χόμπιτ Πίπιν, εκμεταλλευόμενοι άλλοτε την ειλικρίνεια του και άλλοτε την άγνοια του. Μοιάζει σαν μια παρτίδα σκάκι για το ποιος θα κερδίσει τις γνώσεις για τα δικά του σχέδια και την δικιά του πλοκή της ιστορίας. Ένας άνδρας της Νούμενορ και ένας Μάιαρ σε ένα παράδειγμα διαλογικής συγγραφικής τεχνικής.

Denethor

-          Ξαφνικά ο Πίπιν θυμήθηκε τους πελεκημένους βράχους του Άργκοναθ και δέος τον κυρίεψε, καθώς κοίταζε το διάδρομο των από τα χρόνια τα παλιά νεκρών βασιλέων. Τέλος, στο βάθος,πάνω σ’ένα βάθρο με πολλά σκαλοπάτια στεκόταν ένας ψηλός θρόνος κάτω από έναν ουρανό μαρμάρινο σε σχήμα περικεφαλαίας με στέμμα. Πίσω του ήταν σκαλισμένο πάνω στον τοίχο ένα ανθισμένο δέντρο με ένθετα πετράδια. Ο θρόνος όμως ήταν άδειος. Στα πόδια του βάθρου, στο χαμηλότερο σκαλοπάτι, που ήταν φαρδύ και βαθύ, υπήρχε ένα πέτρινο κάθισμα, μαύρο κι αστόλιστο, και εκεί καθόταν ένας γέροντας, κοιτάζοντας τα γόνατά του. Στο χέρι του είχε ένα άσπρο ραβδί με χρυσαφένιο κεφάλι. Δε σήκωσε το κεφάλι. Τελετουργικά βάδισαν προς το μέρος του, ώσπου στάθηκαν τρία βήματα από το σκαμνάκι που είχε για τα πόδια του. Τότε ο Γκάνταλφ μίλησε:

-          Χαίρε, Άρχοντα και Επίτροπε της Μίναρ Τίριθ, Ντένεθορ γιε του Εκθέλιον! Σ’αυτή τη σκοτεινή ώρα έχω έρθει με συμβουλές και  νέα.

Τότε ο γέροντας σήκωσε το κεφάλι. Ο Πίπιν είδε το ανάγλυφο πρόσωπό του με τα υπερήφανα κόκαλα, τη σαν ελεφαντόδοντο επιδερμίδα και τη μακριά κυρτή μύτη ανάμεσα στα σκούρα βαθουλωτά μάτια και του ήρθε στο νου όχι τόσο πολύ ο Μπόρομιρ, όσο ο Άραγκορν.

Ο Γκάνταλφ κάνει την πρώτη κίνηση στην σκακιέρα. Έχοντας τον λευκό στρατό, προτάσει έναν στρατιώτη μπροστά λέγοντας χαιρετισμούς και θέλοντας να πιάσει απροετίμαστο τον Ντένεθορ, ώστε να αποκαλύψει την ψυχική του κατάσταση μετά τον θάνατο του Μπόρομιρ. Ο Ντένεθορ όμως δεν είναι πρωτάρης. Απαντά ανάλογα και κάνει μια ερώτηση ώστε να αποκαλύψει τα σχέδια του Γκάνταλφ.

-          Σκοτεινή, πραγματικά, είναι η ώρα, είπε ο γέροντας, και το συνηθίζεις να έρχεσαι σε τέτοιες ώρες, Μιθράντιρ. Αλλά μόλο που όλα τα σημάδια προοιωνίζουν πως πλησιάζει το μοιραίο για την Γκόντορ, για μένα τώρα αυτό το σκοτάδι είναι λιγότερο από το δικό μου το σκοτάδι. Μου είπαν ότι φέρνεις μαζί σου κάποιον που είδε το γιο μου να πεθαίνει. Αυτός είναι;

Πηγαίνει την συζήτηση κατευθείαν στον Πίπιν θέλοντας να ρουφήξει τις πληροφορίες.

-          Αυτός είναι είπε ο Γκάνταλφ. Ο ένας από τους δύο. Ο άλλος είναι με τον Θέοντεν του Ρόχαν και μπορεί να έρθει αργότερα. Είναι μικρούληδες καθώς βλέπεις, αυτός όμως δεν είναι εκείνος για τον οποίο μίλησαν οι οιωνοί.

Ο Γκάνταλφ απαντά και θυμίζει στον Ντένεθορ ότι ένας βασιλιάς-σύμμαχος έρχεται στην Μίνας Τίριθ, δίνοντας του να καταλάβει ότι δεν είναι ο μόνος ηγέτης της Δύσης εναντίον του Σάουρον και ότι δεν αποφασίζει μόνος του.

-          Πάντως είναι μικρούλης, είπε αγριωπά ο Ντένεθορ, και δεν αγαπώ αυτή τη λέξη, από τότε που εκείνα τα καταραμένα λόγια ήρθαν και σκότισαν τις σκέψεις μας και τράβηξαν μακριά το γιο μου στην απερίσκεπτη αποστολή και στο θάνατο. Μπόρομιρ μου! Τώρα σε χρειαζόμαστε. Ο Φάραμιρ θα ‘πρεπε να ‘χε πάει στη θέση του.

Ο Ντένεθορ γυρίζει ξανά τον λόγο στον Πίπιν, κάνοντας ότι δεν ακούει για τον Θέοντεν. Ο Τόλκιν χρησιμοποιεί την λέξη αγριωπά για να δείξει ότι ο Γκάνταλφ καταφέρνει και χτυπά τους στρατιώτες του Ντένεθορ στην σκακιέρα και ότι η ανθρώπινη φύση του άνδρα της Νούμενορ εμφανίζεται για να θυμιθεί τον χαμό του γιού του και να δείξει αδυναμία. Ίσως το κάνει για να κερδίσει την συμπόνια του Μάιαρ και να τον κάνει με αυτόν το πονηρό τρόπο να δείξει την επόμενη κίνηση του. Όντως ο Γκάνταλφ θα δείξει συμπόνια και θα απαντήσει ως εξής:

-          Ευχαρίστως θα πήγαινε είπε ο Γκάνταλφ. Μη γίνεσαι άδικος από τη λύπη σου! Ο Μπόρομιρ απαίτησε να πάει στην αποστολή και δεν άφηνε να πάει κανείς άλλος. Ήταν άνθρωπος με ισχυρή θέληση και αποκτούσε αυτό που επιθυμούσε. Ταξίδεψα πολύ μαζί του κι έμαθα πολλά για το χαρακτήρα του. Μιλάς όμως για το θάνατό του. Είχες νέα γι’αυτόν πριν έρθουμε εμείς;

Ωστόσο θα συνεχίσει να κινεί τα πιόνια στην σκακιέρα εξυμνόντας τον γιό του Ντένεθορ, τονώνοντας την περηφάνια του επιτρόπου. Κι εκεί που κάνει τον αντιπαλό του ισχυρό με τα λόγια, κάνει μια πονηρή ερώτηση, θέλοντας να μάθει τι ακριβώς γνωρίζει ο Ντένεθορ για αυτά που συνέβησαν και ποιά είναι τα σχέδια του.

-          Έλαβα αυτό, είπε ο Ντένεθορ, και αφήνοντας το σκήπτρο του σήκωσε από τα πόδια του αυτό που κοίταζε. Σε κάθε χέρι του κρατούσε το μισό απ’το μεγάλο βούκινο που ήταν κομμένο στη μέση: ένα βούκινο από κέρατο αγριοβουβάλου δεμένο με ασήμι.

Εδώ είναι που ο Ντένεθορ χτυπά με τον μαύρο του στρατιώτη το άλογο του Γκάνταλφ νικώντας μια μάχη στην σκακιέρα, δείχνοντας με στοιχεία και ευρήματα ότι ξέρει παραπάνω από αυτά που γνωρίζει ο μάγος. Η νίκη αυτή ενισχύεται με το ότι η επίκληση στο συναίσθημα θα ξεκλειδώσει την γλώσσα του Πίπιν και θα πει τα παρακάτω.

-          Αυτό είναι το βούκινο που είχε πάντα μαζί του ο Μπόρομιρ! Φώναξε ο Πίπιν.

Με αυτά τα λόγια ο Ντένεθορ αφενός επιβεβαιώνει ότι αυτός που έχει μπροστά του δεν είναι ένα από τα παιχνίδια του Γκάνταλφ, αφετέρου έχει βρει την κλειδαρότρυπα που λέγεται Πίπιν για να προιδεαστεί για τις προθέσεις του μάγου. Δεν αφήνει τον Γκάνταλφ να μιλήσει για να διακόψει τον Πίπιν αλλά στρέφει κατευθείαν τον λόγο στον Πίπιν για να ρουφήξει τις πληροφορίες.

- Σωστά, είπε ο Ντένεθορ. Και όταν ήταν η σειρά μου το κρατούσα εγώ, όπως και ο κάθε πρωτότοκος γιος της οικογένειάς μας από χρόνια αμνημόνευτα,πριν λείψουν οι βασιλιάδες, από τότε που ο Βορόντιλ, ο πατέρας του Μάρντιλ, σκότωσε το άγριο βουβάλι του Αρό στα μακρινά λιβάδια του Ρουν. Το άκουσα να σαλπίζει αχνά στα βορινά σύνορα πριν δεκατρείς μέρες και ο Ποταμός μου το έφερε κομματιασμένο : δε θα σαλπίσει πια. Σταμάτησε κι έπεσε βαριά σιωπή. Ξαφνικά γύρισε τη μαύρη ματιά του στον Πίπιν.

           – Κι εσύ τι λες γι’αυτό, Ανθρωπάκι;

Ο Τόλκιν αφήνει για λίγο στην άκρη το παιχνίδι στην σκακιέρα και αναφέρει την σημασία του βούκινου της Γκόντορ δίνοντας ένα ιστορικό στοιχείο για το νότιο βασίλειο. Στην συνέχεια προχωρά έναν αξιωματικό του στρατού του Επίτροπου εναντίον του στρατού του Μάιαρ. Ο Επίτροπος κερδίζει μερικές ακόμα κινήσεις.

-          Δεκατρείς, δεκατρείς μέρες, κόμπιασε ο Πίπιν. Ναι, τόσες θα ΄ναι νομίζω. Ναι, στεκόμουν πλάι του, καθώς φυσούσε το βούκινο. Αλλά δεν ήρθε βοήθεια. Μόνο κι άλλοι ορκ.

Ο Πίπιν δίνει πληροφορίες συναισθηματικά φορτισμένος από τη θέα του βούκινου. Η τακτική του Ντένεθορ φαίνεται νικηφόρα. Κάνοντας και άλλες πονηρές ερωτήσεις παρακάτω.

-          Λοιπόν, είπε ο Ντένεθορ, κοιτάζοντας διαπεραστικά τον Πίπιν στο πρόσωπο. Ήσουν εκεί; Πες μου κι άλλα! Γιατί δεν ήρθε βοήθεια; Και πώς γλίτωσες εσύ, ενώ αυτός όχι, μόλο που ήταν τέτοιο μεγαλόσωμο παλικάρι και μόνο ορκ τον πολεμούσαν;

Ερωτήσεις- μαχαιριές για τον Πίπιν. Ο Ντένεθορ χτυπά την περηφάνια του χόμπιτ και πετυχαίνει διάνα στο σκοπό του. Το χόμπιτ θιγμένο και υποχρεωμένο θα του προσφέρει τη βασίλισσα του Γκάνταλφ στην σκακιέρα και την αλήθεια του θανάτου του γιού του που ο Γκάνταλφ του έκρυψε.

Ο Πίπιν κοκκίνισε και ξέχασε το φόβο του.

-          Κι ο πιο δυνατός άντρας μπορεί να σκοτωθεί μ’ένα βέλος, είπε και ο Μπόρομιρ τρυπήθηκε από πολλά. Την τελευταία φορά που τον είδα είχε πέσει πλάι σ’ένα δέντρο κι έβγαζε ένα μαυρόφτερο βέλος απ’ το πλευρό του. Ύστερα λιποθύμησα και μ’έπιασαν αιχμάλωτο. Δεν τον είδα πια και δεν ξέρω τίποτ’άλλο. Όμως τιμώ τη μνήμη του, γιατί ήταν πολύ γενναίος. Πέθανε για να μας σώσει, το συγγενή μου τον Μέριαντοκ κι εμένα, που πέσαμε σε ενέδρα στα δάση απ’ τους στρατιώτες του Μαύρου Άρχοντα και μόλο που έπεσε κι απέτυχε, η ευγνωμοσύνη μου δεν είναι λιγότερη.

 Ύστερα ο Πίπιν κοίταξε το γέροντα κατάματα, γιατί η περηφάνια του είχε παράξενα θιγεί, κι εξακολουθούσε να τον τσούζει η περιφρόνηση και η υποψία εκείνης της παγωμένης φωνής.

 -          Το δίχως άλλο μικρή υπηρεσία, ένας τόσο μεγάλος άρχοντας των Ανθρώπων θα φανταστεί πως μπορεί να του προσφέρει ένας χόμπιτ, ένας μικρούλης απ’το βορινό Σάιρ πάντως, ό,τι κι αν είναι, θα την προσφέρω για να ξεπληρώσω το χρέος μου. Παραμερίζοντας τον γκρίζο του μανδύα ο Πίπιν τράβηξε το μικρό του σπαθί και το έβαλε στα πόδια του Ντένεθορ.

Μαζί με την βασίλισσα θα πέσει και ένας από τους πύργους του Γκάνταλφ και αυτό έρχεται να υποδηλώσει η επόμενη φράση του καθηγητή.

Pippin's oath

Ένα χλωμό χαμόγελο, σαν κρύα ηλιαχτίδα χειμωνιάτικου δειλινού, φάνηκε φευγαλέα στο πρόσωπο του γέροντα, αλλά έσκυψε το κεφάλι του κι άπλωσε το χέρι του αφήνοντας κατά μέρος τα κομμάτια του βούκινου.

 -          Δώσε μου το όπλο! Είπε.        

Ο Πίπιν το σήκωσε και του το πρότεινε με τη λαβή μπροστά.

Ο Ντένεθορ χαμογελά μόνο και μόνο για να δείξει στον Γκάνταλφ ότι χάνει το παιχνίδι. Στην συνέχεια ο καθηγητής θα δώσει ένα ακόμα ιστορικό στοιχείο για τον κόσμο που έχει πλάσει. O Επίτροπος φαίνεται να είναι καλός γνώστης της ιστορίας.

- Από πού προέρχεται αυτό; είπε ο Ντένεθορ. Πολλά, πολλά χρόνια το βαραίνουν. Αυτή η λεπίδα έχει σφυρηλατηθεί από ανθρώπους της γενιάς μας στο Βοριά, πολύ παλιά, έτσι δεν είναι;

- Προέρχεται από τους θολωτούς τάφους που βρίσκονται στα σύνορα της πατρίδας μου, είπε ο Πίπιν. Αλλά τώρα μόνο απαίσιοι βρικόλακες κατοικούν εκεί και δε θα’λεγα μ’ευχαρίστηση περισσότερα γι’αυτούς.

- Βλέπω πως παράξενες ιστορίες πλέκονται γύρω απ’το άτομό σου, είπε ο Ντένεθορ, κι έτσι γι’άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως η εξωτερική εμφάνιση του ανθρώπου – ή του μικρούλη – μπορεί να απατά. Δέχομαι τις υπηρεσίες σου. Γιατί δε σε πτοούν τα λόγια και μιλάς ευγενικά, μόλο που η προσφορά σου ακούγεται παράξενα σ’εμάς τους μεγάλους ή μικρούς, στις μέρες που έρχονται. Δώσε μου τον όρκο τώρα.

Μέσω του Ντένεθορ ο Τόλκιν αναφέρει το γνωστό σε όλους μας ρητό ότι τα φαινόμενα απατούν. Στην συνέχεια ο Γκάνταφλ κινεί ένα αδιάφορο πιόνι στην σκακιέρα λέγοντας :

-          Πάρε τη λαβή του σπαθιού, είπε ο Γκάνταλφ, και να επαναλαμβάνεις αυτά που θα λέει ο Άρχοντας, αν το έχεις αποφασίσει.

Ο Πίπιν απαντώντας θυσιάζει το πιόνι του Γκάνταλφ.

-          Το έχω, είπε ο Πίπιν.

Ο Ντένεθορ φτάνει προς το τέλος της παρτίδας και ο Τόλκιν αναφέρει τον αρχαίο όρκο των ανδρών της Γκόντορ δίνοντας το δικαίωμα στον Ντένεθορ να σφραγίζει τον Πίπιν ως σύμμαχο – μαριονέτα εναντίον του Γκάνταλφ.

Ο γέροντας έβαλε το σπαθί στα γόνατά του κι ο Πίπιν ακούμπησε το χέρι του στη λαβή και επαναλάμβανε αργά μετά τον Ντένεθορ.

 -          Εδώ δίνω όρκο πίστεως και υποταγής στην Γκόντορ και στον Άρχοντα και Επίτροπο της επικράτειας, να μιλώ και να σιωπώ, να εργάζομαι και να αργώ, να πηγαίνω και να έρχομαι, σε καιρό φτώχειας ή αφθονίας, ειρήνης ή πολέμου, ζωντανός ή ξεψυχώντας, από την ώρα αυτή και στο εξής, ωσότου ή να με απαλλάξει ο κύριός μου, ή να με πάρει ο θάνατος ή να έλθει η συντέλεια του κόσμου. Έτσι δίνω το λόγο μου εγώ, ο Πέρεγκριν γιος του Πάλαντιν από το Σάιρ, τη χώρα των Μικρούληδων.

-          Και αυτά τα ακούω εγώ, ο Ντένεθορ, ο γιός του Εκθέλιον, Άρχοντας της Γκόντορ, Επίτροπος του Υψηλού Βασιλέα, και δε θα τα λησμονήσω, ούτε θα παραλείψω να ανταποδώσω αυτό το οποίο δίδεται: υποταγή με αγάπη, ανδρεία με τιμή, επιορκία με εκδίκηση.

Ύστερα δόθηκε πίσω στον Πίπιν το σπαθί του και το έβαλε στο θηκάρι του.

Παίρνοτας τον όρκο ο Ντένεθορ παίρνει και αυτό που θέλει, τις πληροφορίες από τον Γκάνταλφ δια στόματος Πίπιν και νικάει το παιχνίδι. Ξέρει όμως και ο ίδιος ότι ενώ η μάχη κερδήθηκε, ο πόλεμος δεν τελείωσε και σύντομα με τα λόγια του και αυτά του Γκάνταλφ καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει ακόμα και μέσα στην ίδια μέρα το ενδεχόμενο μιας δεύτερης παρτίδας.

-          Και τώρα, είπε ο Ντένεθορ, να η πρώτη μου διαταγή, μίλα και μη σιωπάς! Πες μου όλη την ιστορία και κοίταξε να θυμηθείς όσα μπορείς για τον Μπόρομιρ, το γιο μου. Κάθισε τώρα κι άρχισε!

Ενώ μιλούσε, χτύπησε ένα ασημένιο γκόνγκ που υπήρχε πλάι στο σκαμνάκι που είχε τα πόδια του και αμέσως πλησίασαν υπηρέτες.

-          Φέρτε κρασί και φαγητό και καθίσματα για τους ξένους, είπε ο Ντένεθορ και φροντίστε να μη μας ενοχλήσει κανείς για μια ώρα.

-          Μόνο τόση ώρα μπορώ να διαθέσω, γιατί υπάρχουν πάρα πολλά άλλα που πρέπει να φροντίσω, είπε στον Γκάνταλφ. Πολλά πολύ πιο σπουδαία ίσως θεωρηθεί, όμως λιγότερο επείγοντα για μένα. Αλλά πιθανόν να μπορέσουμε να τα ξαναπούμε όταν τελειώσει η μέρα.

Ο Γκάνταλφ δεν αφήνει τον αντίπαλό του έτσι και τον προτρέπει άμεσα σε ένα δεύτερο παιχνίδι.

-          Και νωρίτερα, ελπίζω, είπε ο Γκάνταλφ. Γιατί δεν ήρθα εδώ καλπάζοντας από το Ίσενγκαρντ, εκατόν πενήντα λεύγες, με την ταχύτητα του ανέμου, για να σου φέρω ένα μικρό πολεμιστή, όσο ευγενικός κι αν είναι. Δε μετράει ότι ο Θέοντεν έδωσε μεγάλη μάχη και πως το Ίσενγκαρντ έπεσε και ότι εγώ έσπασα το ραβδί του Σάρουμαν;

Η πρόσκληση έγινε και ο Ντένεθορ την αποδέχτηκε. Αυτή την φορά μια παρτίδα με ίσους όρους.

Ο Ντένεθορ εναντίον του Γκάνταλφ χωρίς τον Πίπιν να θυσιάζει πιόνια.

-          Μετράει και πολύ μάλιστα. Αλλά ξέρω κιόλας αρκετά από αυτά τα γεγονότα, ώστε να ξέρω τι θα κάνω ενάντια στην απειλή της Ανατολής.

Ο Ντένεθορ βρυχάται ότι αυτός αποφασίζει και όχι ο Θέοντεν, ο Γκάνταλφ ή οποιοσδήποτε άλλος. Ο Τόλκιν με την επόμενη περιγραφή δείχνει την εξουσία και την δύναμη του επιτρόπου καθώς και την εξυπνάδα του Γκάνταλφ, που ξέρει καλά ότι η δεύτερη παρτίδα του σκακιού θα είναι κερδισμένη. Στον πόλεμο μετρά ποιός νικά την τελευταία μάχη.

Έστρεψε τα σκοτεινά του μάτια πάνω στον Γκάνταλφ και τώρα ο Πίπιν διαπίστωσε μια ομοιότητα ανάμεσά τους κι ένιωσε την ένταση ανάμεσά τους, σχεδόν λες κι έβλεπε μια γραμμή φωτιάς να σιγοκαίει από μάτι σε μάτι, που ξαφνικά μπορεί να γινόταν πυργκαγιά.

denethor-eissmann

Ο Ντένεθορ μάλιστα έμοιαζε πιο πολύ με μεγάλο μάγο από τον Γκάνταλφ, πιο βασιλικός, όμορφος και ισχυρός και πιο ηλικιωμένος. Αλλά με κάποια άλλη αίσθηση, πέρα από την όραση, ο Πίπιν κατάλαβε ότι ο Γκάνταλφ είχε τη μεγαλύτερη δύναμη, τη βαθύτερη σοφία και ένα μεγαλείο που ήταν καλυμμένο. Και ήταν γεροντότερος, πολύ πιο γεροντότερος. “Πόσο πιο ηλικιωμένος;” αναρωτήθηκε κι ύστερα του φάνηκε παράξενο πως ποτέ πριν δεν το είχε ξανασκεφτεί. Ο Δεντρογένης είχε πει κάτι για μάγους, τότε όμως δεν είχε σκεφτεί πως κι ο Γκάνταλφ ήταν ένας απ’αυτούς. Τι ήταν ο Γκάνταλφ; Ποια μακρινή εποχή και από ποιο μέρος είχε έρθει στον κόσμο και πότε θα τον άφηνε; Και ύστερα οι συλλογισμοί του κόπηκαν και είδε πως ο Ντένεθορ κι ο Γκάνταλφ εξακολουθούσαν να κοιτάζονται στα μάτια, λες κι ο ένας διάβαζε τη σκέψη του άλλου. Αλλά ήταν πρώτος ο Ντένεθορ που αποτράβηξε το βλέμμα του.

Ο Καθηγητής μέσω του Πίπιν μας δίνει να καταλάβουμε όλη την σκέψη του. Δίνει τις δυο δυνάμεις εξουσίας να κάθονται ο ένας αντίκρυ στον άλλον, σοφοί, γνωρίζοντας πάρα πολλά, δυο ήρωες που δεν είναι πιόνια όπως οι υπόλοιποι αλλά μαριονετίστες που μετράνε τα πάντα. Εδώ είναι που ο Καθηγητής μας κάνει μια προοικονομία για το τέλος του έργου του και την καλή έκβαση των σχεδίων του Γκάνταλφ. Με το που αποτραβά το βλέμμα του ο Ντένεθορ χάνει αμέσως το παιχνίδι σκοτώνοντας τον βασιλιά του στην σκακιέρα. Ωστόσο ο Τόλκιν θα αναφέρει αυτό το παιχνίδι και αξίζει να το διαβάσουμε γιατί είναι ίσως το πιο δυνατό σημείο σε ολόκληρο το έργο.

-          Ναι, είπε, γιατί αν κι είναι χαμένες οι Σφαίρες, λένε, οι άρχοντες της Γκόντορ εξακολουθούν να βλέπουν περισσότερα από κοινούς ανθρώπους και λαβαίνουν πολλά μηνύματα. Αλλά, καθίστε τώρα!  

Τότε ήρθαν άνθρωποι κι έφεραν μια καρέκλα κι ένα χαμηλό σκαμνί κι ένας έφερε ένα δίσκο με μια ασημένια καράφα, φλιτζάνια και άσπρα κέικ. Ο Πίπιν κάθισε, αλλά δεν μπορούσε να ξεκολλήσει τα μάτια του από το γέρο-άρχοντα. Έτσι ήταν ή το είχε φανταστεί μονάχα, πως, όταν μίλησε για τις Σφαίρες, είχε κοιτάξει με μια ξαφνική γυαλάδα στα μάτια του τον Πίπιν καταπρόσωπο;

 -          Τώρα πες μου την ιστορία σου, υποτακτικέ μου, είπε ο Ντένεθορ, μισοκαλοσυνάτα, μισοκοροϊδευτικά. Γιατί τα λόγια κάποιου που είχε κάνει φίλο ο γιος μου θα είναι στ’αλήθεια καλοδεχούμενα.

 Ο Πίπιν ποτέ δεν ξέχασε εκείνη την ώρα στη μεγάλη αίθουσα κάτω απ’τα διαπεραστικά μάτια του Άρχοντα της Γκόντορ, που δεν έπαυε να τον τρυπά με τις κοφτερές ερωτήσεις του, ενώ όλη την ώρα ένιωθε τον Γκάνταλφ στο πλευρό του να παρακολουθεί και ν’ακούει και να συγκρατεί την ανυπομονησία του και το θυμό του που όλο και φούντωναν. Όταν τελείωσε η ώρα και ο Ντένεθορ ξαναχτύπησε το γκονγκ, ο Πίπιν ένιωθε κατάκοπος.

“Δεν μπορεί να ‘ναι πάνω από εννέα η ώρα, σκέφτηκε. Θα μπορούσα τώρα να φάω τρία πρωινά στη σειρά.”

Ο Καθηγητής μόλις μας ανέφερε την σκέψη του  μέσω του Πίπιν, στην συνέχεια ξεκινά ο διάλογος που θα δώσει το τέλος σε αυτό το παιχνίδι εξουσίας. Ξεκινά με τον Ντένεθορ ως οικοδεσπότη λέγοντας

-          Οδηγήστε τον Άρχοντα Μιθράντιρ στο κατάλυμα που του έχει ετοιμαστεί, είπε ο Ντένεθορ, και ο σύντροφός του μπορεί να μείνει μαζί του προς το παρόν, αν θέλει. Αλλά να γίνει γνωστό πως τον όρκισα τώρα στην υπηρεσία μου και θα είναι γνωστός ως Πέρεγκριν γιος του Πάλαντιν και να του μάθετε τα μικρότερης σημασίας συνθήματα. Ειδοποιήστε του Καπεταναίους να παρουσιαστούν εδώ, όσο το δυνατό συντομότερα μετά το χτύπημα της τρίτης ώρας.

Beregond_pippin

Ο Ντένεθορ ετοιμάζει την σκακιέρα. Στήνει τα πιόνα και βγαίνει στην επίθεση. Με τα επόμενα λόγια του προτρέπει τον Γκάνταλφ να παίξει.

-          Κι εσύ, Άρχοντα Μιθράντιρ, να έρθεις επίσης, όπως και όταν θελήσεις. Κανείς δε θα σε εμποδίσει να έρθεις να με βρεις οποιαδήποτε ώρα, εκτός από τις λίγες ώρες που κοιμάμαι. Άφησε το θυμό σου για την επιπολαιότητα ενός γέροντα να ξεθυμάνει κι έπειτα έλα να με παρηγορήσεις!

Ο Γκάνταλφ αυτή την φορά δεν θα δείξει αυτοσυγκράτηση και θα χτυπήσει κατευθείαν με τον αξιωματικό τον αντίπαλό του.

-          Επιπολαιότητα; είπε ο Γκάνταλφ. Όχι, άρχοντά μου, όταν ξεμωραθείς, θα πεθάνεις. Μπορείς ακόμα και τη λύπη σου να χρησιμοποιείς σαν προπέτασμα. Νόμισες πως δεν καταλαβαίνω το σκοπό σου όταν για μία ώρα κάθεσαι και κάνεις ερωτήσεις σ’αυτόν που ξέρει τα λιγότερα, ενώ εγώ παραμερίζομαι;

Παρουσιάζει στον Ντένεθορ τον τρόπο που νίκησε το προηγούμενο παιχνίδι. Είναι σαν να του δείχνει την στρατηγική που χρησιμοποίησε. Του προοικονομεί ότι θα χάσει το παρόν παιχνίδι και μάλιστα αυτό το παιχνίδι θα είναι το τελευταίο που θα παίξουν.

-          Αν το καταλαβαίνεις, τότε αρκέσου σ’αυτό, αντιγύρισε ο Ντένεθορ. Είναι ανόητη η περηφάνια που περιφρονεί τη βοήθεια και τις συμβουλές σε ώρας ανάγκης. Εσύ όμως μοιράζεις τέτοιου είδους δώρα σύμφωνα με τα σχέδια σου. Ο Άρχοντας όμως της Γκόντορ δεν είναι από αυτούς που εξυπηρετούν τους σκοπούς άλλων, οσοδήποτε κι αν αξίζουν. Και γι αυτόν δεν υπάρχει υψηλότερος σκοπός στον κόσμο τώρα από το καλό της Γκόντορ και η διακυβέρνηση της Γκόντορ, άρχοντά μου, ανήκει σ’εμένα και σε κανέναν άλλον, εκτός κι αν ξανάρθει ο βασιλιάς.

Ο Ντένεθορ αντεπιτίθεται με ένα επιχείρημα που έχει βάση. Εξηγεί ότι η ηγεσία του πολέμου εναντίον του Σάουρον είναι δικιά του. Ο πόλεμος είναι μεταξύ του Σάουρον και των απογόνων της Νούμενορ και ότι τα σχέδια της Γκόντορ είναι αυτά που θα κυριαρχήσουν στο τέλος. Θέτοντας τα όρια και την πραγματικότητα στον Γκάνταλφ. Όσο και αν τα σχέδια του Γκάνταλφ εξυπηρετούν την Γκόντορ, δεν θα τα δεχτεί. Είναι αλαζονικός σε αυτό το σημείο. Σκοτώνει τον αξιωματικό του Γκάνταλφ. Είναι όμως και δίκαιος πέραν από σοφός αλαζόνας. Η δικαιοσύνη του υφίσταται στο ότι όταν θέτει στον Γκάνταλφ την πραγματικότητα και τα όρια για το ποιός αποφασίζει, δηλαδή η Γκόντορ, δεν παραλείπει να πει ότι πάνω από τον Επίτροπο είναι ο Βασιλιάς. Θέτει δηλαδή την ολική πραγματικότητα της εξουσίας και όχι αυτή που τον συμφέρει. Μετά το κενό στον λευκό θρόνο πίσω του δεν ξέρει αν και ο ίδιος μπορεί να πιστέψει στην επιστροφή του βασιλιά.

-          Εκτός και αν ξαναέρθει ο βασιλιάς; είπε ο Γκάνταλφ. Λοιπόν, άρχοντα Επίτροπε, το έργο σου είναι να διατηρήσεις ακόμα κανένα κομμάτι βασίλειο μην τυχόν και συμβεί κάτι τέτοιο ακριβώς, μόλο που ελάχιστοι τώρα περιμένουν να το δουν. Και σ’αυτό το έργο θα έχεις όση βοήθεια ευαρεστηθείς να ζητήσεις. Αλλά έχω να πω αυτό : καμιάς επικράτειας η διακυβέρνηση δεν είναι δική μου, ούτε της Γκόντορ ούτε άλλης καμιάς, μεγάλης ή μικρής. Αλλά όσα πράγματα αξίζουν και βρίσκονται σε κίνδυνο, έτσι όπως βρίσκεται τώρα ο κόσμος, αυτά αποτελούν δική μου φροντίδα. Κι όσο για μένα, εγώ δεν θα αποτύχω τελείως στο έργο μου, ακόμα κι αν αφανιστεί η Γκόντορ, αν υπάρξει οτιδήποτε που να περάσει αυτή τη νύχτα και που να μπορεί ακόμα να γίνει καλό ή να λουλουδιάσει και να καρπίσει ξανά σε μέρες που θα’ρθουν. Γιατί είμαι κι εγώ επίτροπος. Δεν το ήξερες;

Και μ’αυτά τα λόγια γύρισε κι έφυγε με μεγάλα βήματα από την αίθουσα με τον Πίπιν να τρέχει πλάι του.

Εδώ η παρτίδα τελειώνει και ο Γκάνταλφ κερδίζει το δεύτερο παιχνίδι. Ο Τόλκιν παρουσιάζει τον Γκάνταλφ σαν Επίτροπο όλης της Μέσης Γης. Πριν το κάνει όμως έχει αναφέρει τι είναι ο επίτροπος της Γκόντορ και ποιές οι αρμοδιότητές του. Χτυπά τον Ντένεθορ με το ίδιο νόμισμα. Ότι δεν κάνει καλά την δουλειά του. Νικά εύκολα το παιχνίδι γιατί ξέρει ότι κάνουν την ίδια δουλειά. Οπότε ανατρέπει το επιχείρημα του Ντένεθορ για την πραγματικότητα της εξουσίας και το ποιο πλάνο θα ακολουθηθεί.

Τέλος κόβοντας την αφήγηση του κεφαλαίου Μίνας Τίριθ του καθηγητή να πούμε ότι ο Γκάνταλφ αναγνωρίζει την σοφία και την ικανότητα του Ντένεθορ. Καταλαβαίνει την διαφορά του Ντένεθορ από τους άλλους ήρωες. Μέχρι τώρα έχει μάθει να κινεί τα νήματα εύκολα. Ήταν μια απο τις δουλειές που δεν δυσκολεύτηκε να κάνει στο Ρόχαν ή σε άλλα μέρη της Μέσης Γης. Στην Γκόντορ φάνηκε να το διασκεδάζει. Αυτό το φανερώνουν τα λόγια που λέει στον Πίπιν όταν το Χόμπιτ τον ρωτά αν έχει θυμώσει μαζί του. Ο Γκάνταλφ απαντά γελόντας ως εξής:

-          Και βέβαια έκανες ό,τι μπορούσες, είπε ο μάγος κι ελπίζω να περάσει καιρός πριν ξαναβρεθείς έτσι στριμωγμένος ανάμεσα σε δυο τέτοιους τρομερούς γέρους. Μ’όλα αυτά όμως ο Άρχοντας της Γκόντορ έμαθε περισσότερα από σένα απ’ότι φαντάζεσαι, Πίπιν. Δεν μπορούσες να κρύψεις το γεγονός πως ο Μπόρομιρ δεν ήταν ο αρχηγός της ομάδας που σας έβγαλε από τη Μόρια και πως ήταν κάποιος ανάμεσά σας που τον είχατε σε μεγάλη τιμή που ερχόταν στη Μίνας Τίριθ και πως είχε ένα ξακουστό σπαθί. Οι άνθρωποι λαμβάνουν πολύ υπόψη τους τις ιστορίες για τις παλιές μέρες της Γκόντορ και τον Ντένεθορ τον έχει πολύ απασχολήσει το ποίημα και οι λέξεις ο χαμός του Ισίλντουρ, από τότε που έφυγε ο Μπόρομιρ.

minas_tirith_by_abepapakhian-d3545pv

, ,

Comments are closed.

Powered by WordPress. Designed by WooThemes